Słownik oznaczeń
System posługuje się trzema rodzajami kodów. Każda rekomendacja, ostrzeżenie i informacja w wyniku konsultacji pochodzi z jednej reguły. Warunek reguły jest zapisany na danych z formularza i wartościach wyliczanych, a przy każdej regule podano strony wytycznych, z których pochodzi.
- P1–P17
- Dane wejściowe, czyli wartości wpisywane w formularzu konsultacji.
- D1–D9
- Wartości wyliczane. System liczy je z danych wejściowych przed oceną reguł, dzięki czemu progi są zapisane w jednym miejscu.
- G1-01…
- Reguły, oznaczone numerem grupy i numerem reguły w grupie.
Poziomy komunikatów
- Rekomendacja wskazuje kolejny krok diagnostyczny albo wniosek diagnostyczny.
- Ostrzeżenie sygnalizuje czynnik, który może zafałszować wynik.
- Informacja pokazuje niejednoznaczność lub rozbieżność źródeł albo opcję do rozważenia; decyzja należy do lekarza.
Dane wejściowe (P)
-
P1 Wiek
- Wartości
- liczba całkowita 18–120 [lata]
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 10
-
P2 Spożycie glutenu w okresie badań
- Wartości
- normalne / ograniczone
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 21
-
P3 Anty-TG2 IgA, wynik 1
- Wartości
- liczba > 0
- Wymagana
- nie (brak wyniku jest dopuszczalny)
- Liczba reguł
- 41
-
P4 GGN laboratorium dla wyniku 1
- Wartości
- liczba > 0
- Wymagana
- gdy podano P3
- Liczba reguł
- 36
-
P5 Anty-TG2 IgA, wynik 2 (druga próbka)
- Wartości
- liczba > 0
- Wymagana
- nie (brak wyniku jest dopuszczalny)
- Liczba reguł
- 7
-
P6 GGN laboratorium dla wyniku 2
- Wartości
- liczba > 0
- Wymagana
- gdy podano P5
- Liczba reguł
- 5
-
P7 IgA całkowite
- Wartości
- liczba ≥ 0 [g/L]
- Wymagana
- nie (brak wyniku jest dopuszczalny)
- Liczba reguł
- 36
-
P8 Dolna granica normy IgA całkowitego
- Wartości
- liczba > 0,07 [g/L]
- Wymagana
- gdy podano P7
- Liczba reguł
- 19
-
P9 Testy IgG (anty-TG2 IgG / anty-DGP IgG)
- Wartości
- dodatni / ujemny / nie wykonano
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 27
-
P10 Objawy złego wchłaniania sugerujące celiakię
- Wartości
- tak / nie
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 1
-
P11 Objawy alarmowe
- Wartości
- tak / nie
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 10
-
P12 Zgoda pacjenta na ścieżkę bez biopsji
- Wartości
- nie omówiono / tak / nie
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 8
-
P13 Stopień Marsha
- Wartości
- nie wykonano / 0 / 1 / 2 / 3
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 38
-
P14 Liczba wycinków (część dalsza dwunastnicy, opuszka)
- Wartości
- dwie liczby całkowite ≥ 0 (dalsza, opuszka)
- Wymagana
- gdy P13 ≠ nie wykonano
- Liczba reguł
- 2
-
P15 HLA-DQ2/DQ8
- Wartości
- dodatni / ujemny / nie badano
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 34
-
P16 Prowokacja glutenem zakończona (wg zaleconego schematu)
- Wartości
- tak / nie
- Wymagana
- gdy P2 = ograniczone
- Liczba reguł
- 22
-
P17 Krewny 1. stopnia z celiakią
- Wartości
- tak / nie
- Wymagana
- tak
- Liczba reguł
- 1
Wartości wyliczane (D)
-
D1 Anty-TG2 IgA, wynik 1
-
D1_2 Anty-TG2 IgA, wynik 2
-
D2 Wysokie miano anty-TG2 IgA
-
D2_2 Wysokie miano anty-TG2 IgA w drugiej próbce
-
D3 IgA całkowite – niedobór całkowity / częściowy / norma
-
D4 Ścieżka bez biopsji dostępna
-
D5 Status serologii swoistej dla celiakii
- Definicja
- Dodatnia, gdy anty-TG2 IgA jest dodatnie bez całkowitego niedoboru IgA albo testy IgG są dodatnie; ujemna, gdy anty-TG2 IgA jest ujemne przy IgA w normie, anty-TG2 IgA jest ujemne przy częściowym niedoborze IgA i ujemnych IgG albo przy całkowitym niedoborze IgA testy IgG są ujemne; nieustalona w pozostałych przypadkach
- Liczona z
- P3, P4, P7, P8, P9
- Reguły
- G3-03, G3-04, G3-05, G3-06, G3-07, G3-08, G3-09, G3-10, G3-12, G3-13, G3-14, G3-15, G4-03, G4-05, G4-08, G4-10, G4-11
-
D6 Niskie miano anty-TG2 IgA
-
D7 Wystarczająca liczba wycinków
-
D8 Spożycie glutenu wystarczające do oceny
-
D9 Ścieżka bez biopsji w toku
Reguły (G)
Grupa G1: serologia wstępna
Punkt wejścia algorytmu: zlecenie badań pierwszego rzutu (anty-TG2 IgA z IgA całkowitym), wskazanie do badania u krewnych, ostrzeżenie o ograniczonym spożyciu glutenu, postępowanie przy niedoborze IgA przed testami IgG, interpretacja ujemnego wyniku przed biopsją.
-
G1-01 Brak serologii – zleć badania pierwszego rzutu
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- brak wyniku anty-TG2 IgA (P3), spożycie glutenu normalne (P2), brak stwierdzonego całkowitego niedoboru IgA (D3) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1865
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
-
G1-02 Badania przy ograniczonym glutenie – ryzyko wyniku fałszywie ujemnego
- Poziom
- ostrzeżenie
- Warunek
- spożycie glutenu ograniczone (P2), prowokacja glutenem niezakończona (P16 = nie), anty-TG2 IgA brak lub ujemne (D1), testy IgG nie dodatnie (P9 ≠ dodatni) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1865, 1866, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5, 11
-
G1-03 Całkowity niedobór IgA – serologia IgA niewiarygodna, testy IgG
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- niedobór całkowity IgA (D3), testy IgG niewykonane (P9 = nie wykonano) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 6
-
G1-04 Częściowy niedobór IgA przy ujemnej serologii – niejednoznaczność źródeł
- Poziom
- informacja
- Warunek
- niedobór częściowy IgA (D3), anty-TG2 IgA ujemne (D1), testy IgG niewykonane (P9 = nie wykonano) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868
- PTG-E 2026
- różnica, s. 10
-
G1-05 Ujemna serologia przy prawidłowym IgA i diecie z glutenem
- Poziom
- informacja
- Warunek
- anty-TG2 IgA ujemne (D1), IgA całkowite w normie (D3), spożycie glutenu normalne (P2), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), testy IgG nie dodatnie (P9 ≠ dodatni) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1866, 1873
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5, 6
-
G1-06 Krewny 1. stopnia – wskazanie do badania przesiewowego
- Poziom
- informacja
- Warunek
- krewny 1. stopnia z celiakią (P17), brak wyniku anty-TG2 IgA (P3), testy IgG niewykonane (P9 = nie wykonano), brak histologii (P13 = nie wykonano) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1864, 1865, 1866
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 2, 4, 5
-
G1-07 Wynik anty-TG2 bez IgA całkowitego – uzupełnij IgA
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- jest wynik anty-TG2 IgA (P3), brak IgA całkowitego (P7) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1865, 1866
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
Grupa G2: ścieżka bez biopsji
Anty-TG2 IgA ≥ 10 × GGN przed histologią: warunki wstępne ścieżki (wiek < 45 lat, brak objawów alarmowych, dieta z glutenem), wspólna decyzja z pacjentem, potwierdzenie w drugiej próbce i sytuacje, w których ścieżka nie ma zastosowania.
-
G2-01 Ścieżka bez biopsji możliwa – omów z pacjentem
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4) i zgoda pacjenta nieomówiona (P12 = nie omówiono)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 7
-
G2-02 Zgoda na ścieżkę bez biopsji – oznacz anty-TG2 IgA w drugiej próbce
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4), zgoda pacjenta (P12 = tak) i brak wyniku drugiej próbki (P5)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
-
G2-03 Druga próbka dodatnia – rozpoznanie bez biopsji
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4), zgoda pacjenta (P12 = tak) i druga próbka dodatnia (P5 > P6)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9
-
G2-04 Druga próbka dodatnia poniżej 10 × GGN – niejednoznaczność źródła
- Poziom
- informacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4), zgoda pacjenta (P12 = tak), druga próbka dodatnia (P5 > P6) i poniżej 10 × GGN (P5 < 10 × P6)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
-
G2-05 Druga próbka ujemna – brak potwierdzenia, biopsja
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4), zgoda pacjenta (P12 = tak) i druga próbka ujemna (P5 ≤ P6)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
-
G2-06 Brak zgody na ścieżkę bez biopsji – biopsja
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- ścieżka bez biopsji dostępna (D4) i brak zgody pacjenta (P12 = nie)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5, 7, 10
-
G2-07 Wiek ≥ 45 lat – ścieżka bez biopsji nie ma zastosowania
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), wiek ≥ 45 lat (P1), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i prowokacja glutenem niezakończona (P16 ≠ tak)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9
-
G2-08 Objawy alarmowe – ścieżka bez biopsji nie ma zastosowania
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), objawy alarmowe (P11), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i prowokacja glutenem niezakończona (P16 ≠ tak)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5
-
G2-09 Wysokie miano przy ograniczonym glutenie – rozbieżność wytycznych
- Poziom
- informacja
- Warunek
- wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), spożycie glutenu ograniczone (P2), prowokacja niezakończona (P16 = nie), wiek < 45 lat (P1), brak objawów alarmowych (P11), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), brak całkowitego niedoboru IgA (D3) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- różnica, s. 7
-
G2-10 Wysokie miano przy ujemnym HLA-DQ2/DQ8 – rozpoznanie bez biopsji nie ma zastosowania
- Poziom
- informacja
- Warunek
- wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), HLA-DQ2/DQ8 ujemne (P15), brak całkowitego niedoboru IgA (D3), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i prowokacja glutenem niezakończona (P16 ≠ tak)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1856, 1870, 1872, 1875
- PTG-E 2026
- brak odniesienia
Grupa G3: biopsja i histologia
Wskazanie do biopsji i protokół pobrania wycinków, interpretacja stopnia Marsha w zestawieniu ze statusem serologii swoistej, ostrzeżenia o czynnikach, które mogą zaniżyć obraz histologiczny (ograniczony gluten, zbyt mała liczba wycinków).
-
G3-01 Niskie miano anty-TG2 IgA – biopsja niezbędna
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- niskie miano anty-TG2 IgA (D6), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i prowokacja glutenem niezakończona (P16 ≠ tak)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9
-
G3-02 Niskie miano – możliwe powtórzenie serologii przed biopsją
- Poziom
- informacja
- Warunek
- niskie miano anty-TG2 IgA (D6), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), prowokacja niezakończona (P16 ≠ tak) i brak powtórnego oznaczenia (P5)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1871
- PTG-E 2026
- brak odniesienia
-
G3-03 Protokół pobrania wycinków
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- serologia swoista dodatnia (D5), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i ścieżka bez biopsji nie jest w toku (nie D9)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868
- PTG-E 2026
- różnica, s. 5, 7; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-04 Biopsja przy ograniczonym spożyciu glutenu
- Poziom
- ostrzeżenie
- Warunek
- warunek G3-03 (D5 dodatnia, histologia niewykonana, nie D9), spożycie glutenu ograniczone (P2) i prowokacja niezakończona (P16 = nie)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 11
-
G3-05 Marsh 3 i serologia dodatnia – rozpoznanie potwierdzone
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- zanik kosmków (P13 = 3) i serologia swoista dodatnia (D5)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 5, 8
-
G3-06 Marsh 2 i serologia dodatnia bez niskiego miana – rozpoznanie potwierdzone
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- rozrost krypt bez zaniku kosmków (P13 = 2), serologia swoista dodatnia (D5) i nie niskie miano (nie D6)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 8
-
G3-07 Marsh 2 i niskie miano – szara strefa
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- rozrost krypt bez zaniku kosmków (P13 = 2), serologia swoista dodatnia (D5) i niskie miano (D6)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1871
- PTG-E 2026
- różnica, s. 8; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-08 Marsh 0 i serologia dodatnia – celiakia potencjalna
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- prawidłowa histologia (P13 = 0), serologia swoista dodatnia (D5), gluten wystarczający (D8) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1872
- PTG-E 2026
- różnica, s. 10, 11; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-09 Marsh 0–1, serologia dodatnia i HLA ujemne – celiakia wykluczona
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- histologia Marsh 0 lub 1 (P13), serologia swoista dodatnia (D5) i HLA-DQ2/DQ8 ujemne (P15)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868, 1872, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 12
-
G3-10 Marsh 1 i serologia dodatnia – celiakia możliwa
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- limfocytoza śródnabłonkowa bez rozrostu krypt (P13 = 1), serologia swoista dodatnia (D5), gluten wystarczający (D8) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1872
- PTG-E 2026
- różnica, s. 9, 10; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-11 Marsh 0–1 przy wysokim mianie – możliwy błąd pobrania
- Poziom
- informacja
- Warunek
- histologia Marsh 0 lub 1 (P13), wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), brak całkowitego niedoboru IgA (P7) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868, 1872
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9
-
G3-12 Marsh 1 i serologia ujemna – celiakia mało prawdopodobna
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- limfocytoza śródnabłonkowa bez rozrostu krypt (P13 = 1), serologia swoista ujemna (D5) i gluten wystarczający (D8)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1872, 1873
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 8
-
G3-13 Marsh 0 i serologia ujemna – celiakia wykluczona
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- prawidłowa histologia (P13 = 0), serologia swoista ujemna (D5), gluten wystarczający (D8) i wystarczająca liczba wycinków (D7)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1872, 1875
- PTG-E 2026
- różnica, s. 9; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-14 Zanik kosmków przy ujemnej serologii
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- zanik kosmków (P13 = 3), serologia swoista ujemna (D5) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1873, 1874
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 10, 11
-
G3-15 Marsh 2 przy ujemnej serologii – celiakia możliwa
- Poziom
- informacja
- Warunek
- rozrost krypt bez zaniku kosmków (P13 = 2), serologia swoista ujemna (D5) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1869
- PTG-E 2026
- różnica, s. 10; kierunek reguły według PTG-E
-
G3-16 Prawidłowa lub prawie prawidłowa histologia przy ograniczonym glutenie
- Poziom
- ostrzeżenie
- Warunek
- histologia Marsh 0 lub 1 (P13), gluten niewystarczający (nie D8) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1872, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9, 11
-
G3-17 Marsh 0–1 przy zbyt małej liczbie wycinków
- Poziom
- ostrzeżenie
- Warunek
- histologia Marsh 0 lub 1 (P13), liczba wycinków poniżej zalecanej (nie D7) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868, 1870, 1872
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 9
Grupa G4: sytuacje szczególne
Niedobór IgA po wykonaniu testów IgG, pacjent na diecie ograniczonej (badanie HLA, potem prowokacja glutenem), stan po prowokacji, wykluczenie celiakii przez ujemny wynik HLA-DQ2/DQ8.
-
G4-01 Dodatnie IgG przy niedoborze IgA – biopsja
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- testy IgG dodatnie (P9), IgA całkowite poniżej normy (D3 – niedobór częściowy lub całkowity), anty-TG2 IgA nie jest wiarygodnie dodatnie (brak P3, P3 ≤ P4 albo niedobór całkowity), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i prowokacja niezakończona (P16 ≠ tak)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1874
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 10
-
G4-02 Niedobór IgA, ujemne IgG i złe wchłanianie – biopsja mimo ujemnych IgG
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- całkowity niedobór IgA (D3), testy IgG ujemne (P9), objawy złego wchłaniania (P10), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), gluten wystarczający (D8) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868
- PTG-E 2026
- różnica, s. 7, 10
-
G4-03 Serologia ujemna przy niedoborze IgA – celiakia niepotwierdzona
- Poziom
- informacja
- Warunek
- serologia swoista ujemna (D5), IgA całkowite poniżej normy (D3 – niedobór częściowy lub całkowity), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 10
-
G4-04 Dieta ograniczona – HLA przed prowokacją
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- spożycie glutenu ograniczone (P2), prowokacja niezakończona (P16 = nie), HLA niebadane (P15) i jedno z: serologia nie dodatnia (anty-TG2 IgA brak lub ujemne – D1, IgG nie dodatnie – P9) albo histologia Marsh 0–1 (P13)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1874, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 11, 12
-
G4-05 HLA-DQ2/DQ8 ujemne przy niedodatniej serologii – celiakia wykluczona
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- HLA-DQ2/DQ8 ujemne (P15), serologia swoista nie jest dodatnia (D5 – ujemna lub nieustalona) i anty-TG2 IgA nie jest dodatnie (brak P3 lub P3 ≤ P4)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868, 1873, 1874, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 12
-
G4-06 Dieta ograniczona, HLA dodatnie – prowokacja glutenem
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- spożycie glutenu ograniczone (P2), prowokacja niezakończona (P16 = nie), HLA-DQ2/DQ8 dodatnie (P15) i jedno z: serologia nie dodatnia (anty-TG2 IgA brak lub ujemne – D1, IgG nie dodatnie – P9) albo histologia Marsh 0–1 (P13)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1875, 1876
- PTG-E 2026
- różnica, s. 11, 12; kierunek reguły według PTG-E
-
G4-07 Dieta ograniczona bez serologii – najpierw anty-TG2 IgA
- Poziom
- informacja
- Warunek
- spożycie glutenu ograniczone (P2), prowokacja niezakończona (P16 = nie), brak wyniku anty-TG2 IgA (P3), IgG nie dodatnie (P9 ≠ dodatni) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1876–1877
- PTG-E 2026
- różnica, s. 11
-
G4-08 Po prowokacji, serologia dodatnia – biopsja
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- prowokacja zakończona (P16 = tak), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano) i serologia swoista dodatnia (D5)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1875, 1876
- PTG-E 2026
- różnica, s. 11; kierunek reguły według PTG-E
-
G4-09 Po prowokacji, wysokie miano – serologia jako zamiennik histologii wg ESsCD
- Poziom
- informacja
- Warunek
- prowokacja zakończona (P16 = tak), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), wysokie miano anty-TG2 IgA (D2), brak całkowitego niedoboru IgA (P7) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1875, 1876
- PTG-E 2026
- różnica, s. 11; kierunek reguły według PTG-E
-
G4-10 Po prowokacji, serologia niedodatnia – serologia i biopsja
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- prowokacja zakończona (P16 = tak), histologia niewykonana (P13 = nie wykonano), serologia swoista nie jest dodatnia (D5 – ujemna lub nieustalona) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1868, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 11
-
G4-11 Po prowokacji, histologia bez serologii – oznacz serologię
- Poziom
- rekomendacja
- Warunek
- prowokacja zakończona (P16 = tak), histologia wykonana (P13 ≠ nie wykonano), brak wyniku anty-TG2 IgA (P3), serologia swoista nieustalona (D5) i HLA nie ujemne (P15 ≠ ujemny)
- Źródło
- ESsCD 2025 cz. 1, s. 1870, 1875
- PTG-E 2026
- zgodność, s. 11
Źródła
Kierunek reguły pochodzi z ESsCD. Wyjątkiem są reguły oznaczone „kierunek reguły według PTG-E”: przy rozbieżności źródeł przyjęto w nich stanowisko PTG-E. Reguły informacyjne G1-04, G2-09 i G4-07 pokazują rozbieżność źródeł i pozostawiają decyzję lekarzowi.
-
ESsCD 2025 cz. 1
Al-Toma i wsp. European Society for the Study of Coeliac Disease 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease in Adults. Part 1: Diagnostic Approach. United European Gastroenterology Journal 2025;13(10):1855–1886. doi:10.1002/ueg2.70119
Źródło warunków reguł i ocen siły zaleceń (GRADE). Strony według paginacji czasopisma.
-
PTG-E 2026
Gawron-Kiszka i wsp. Wytyczne postępowania w celiakii – rekomendacje Sekcji Jelitowej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii. Gastroenterology Review 2026;21(3). doi:10.5114/pg.2026.164973
Zgodność z zaleceniami krajowymi, kierunek części reguł przy rozbieżności źródeł i polska terminologia. Strony według numeracji artykułu.